czwartek, 19 lutego 2026

Kilka informacji o Popielcu

 

„Środa Popielcowa to wyjątkowy dzień w kalendarzu liturgicznym, który rozpoczyna Wielki Post – czas pokuty, refleksji i przygotowania do Wielkanocy. (…) Środa Popielcowa ma swoje korzenie w starożytnych tradycjach pokutnych. Już w VIII wieku praktykowano posypywanie głów popiołem jako znak pokuty. W XI wieku papież Urban II oficjalnie wprowadził ten zwyczaj dla całego Kościoła.

*Dlaczego posypujemy głowę popiołem?

Posypywanie głowy popiołem symbolizuje przemijanie i pokutę. W Piśmie Świętym wielokrotnie pojawia się obraz popiołu jako znaku żalu za grzechy i skruchy (np. w Księdze Jonasza, gdy mieszkańcy Niniwy pokutowali).

*Skąd się bierze popiół na Środę Popielcową?

Popiół, którym posypuje się głowy wiernych, pochodzi ze spalonych palm poświęconych w Niedzielę Palmową poprzedniego roku. To podkreśla cykliczność roku liturgicznego i nawiązuje do triumfu Jezusa, który wjechał do Jerozolimy, a później oddał życie za ludzi.

*Co ksiądz mówi w czasie posypywania głowy popiołem?

Podczas obrzędu kapłan wypowiada jedno z dwóch zdań:

„Pamiętaj, że prochem jesteś i w proch się obrócisz” – przypomnienie o ludzkiej przemijalności.

„Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię” – wezwanie do duchowej przemiany i pokuty.

*Dlaczego w Środę Popielcową obowiązuje post ścisły?

Post ścisły oznacza ograniczenie liczby posiłków – można spożyć jeden pełny posiłek (do syta) oraz dwa mniejsze (nie do syta). Jest to znak umartwienia, refleksji i duchowego przygotowania do Wielkiego Postu. Obowiązuje katolików od 18. do 60. roku życia.

*Czy Środa Popielcowa jest świętem nakazanym?

Nie, Środa Popielcowa nie jest świętem obowiązkowym, co oznacza, że katolicy nie muszą tego dnia iść na Mszę Świętą. Jednak wielu wiernych uczestniczy w liturgii, aby przyjąć znak popiołu i rozpocząć czas pokuty.

*Czy popiół na głowie trzeba zmyć?

Nie ma obowiązku natychmiastowego zmywania popiołu. Wielu wiernych pozostawia go na głowie przez cały dzień jako znak swojej wiary i gotowości do nawrócenia.

*Dlaczego Środa Popielcowa wypada w różnych terminach?

Data Środy Popielcowej zależy od daty Wielkanocy, która jest świętem ruchomym. Zawsze przypada 46 dni przed Niedzielą Wielkanocną – 40 dni Wielkiego Postu plus sześć niedziel, które nie są dniami postnymi.

*Jak obchodzona jest Środa Popielcowa w innych krajach?

Aktualnie, w zależności od kraju, jest to posypanie głów popiołem – także w formie dużego znaku krzyża lub nakreślenie znaku krzyża na czole. W niektórych krajach, jak na Filipinach czy w Ameryce Łacińskiej, wierni nie tylko posypują głowy popiołem, ale także przyjmują go na czoło w formie krzyża. W niektórych miejscach w Polsce również stosuje się ten zwyczaj.

*Czy niekatolicy mogą przyjąć popiół?

Tak, posypanie głowy popiołem mogą przyjąć także osoby, które nie są katolikami, jeśli wyrażają chęć duchowej refleksji i nawrócenia. Nie jest to sakrament, lecz znak pokuty dostępny dla każdego.

Środa Popielcowa to początek ważnego okresu w życiu duchowym katolików. Jest pełna symboliki i głębokiego znaczenia, które skłaniają do refleksji nad własnym życiem i relacją z Bogiem.” (Źródło: EWTN Polska)

 

Wpis: 19 lutego godz. 14:20